New York sehrinin modern tarihi, Avrupali gezgin Giovanni Verrezzano’nun henuz ismi olmayan New York koyuna gemilerini 1524’te demirlemesine kadar uzanir. Aslinda Avrupalilar gelmeden once de New York’ta Kizilderili kabileleri yasardi. Sehre ilk adi olan New Angouleme’yi Fransiz krali 1. Francis onuruna Verrezzano verdi. Yaklasik yuzyil sonra bu kez Hollandali gezgin Henry Hudson sehirde egemenlik kurdu ve sehrin adini New Amsterdam olarak degistirdi. Bu donemde Avrupalilar yavas yavas bugunku Brooklyn Heights semti ile yine bugun Financial District olarak bilinen Downtown Manhattan’a yerlesmeye basladilar. Bu ilk donemde Avrupalilar kendilerini Kizilderili saldirilarindan korumak icin adini http://www.ny.gov/ bugunku Wall Street’e veren bir duvar insa ettiler. Yillar gectikce Kizilderililer kuzeye dogru cekildiler ve Italyan ve Irlandali gocmen akininin ardindan da Manhattan adasindan tamamen ayrildilar.
New York, sadece New York sehrinin adi degildir. Manhattan adasinin resmi adi da New York’tur. New York(Manhattan), Brooklyn, Queens, Bronx ve Staten Island ilcelerinden olusan sehrin ismi de New York City’dir. Guneyde New York City’den baslayarak Kanada sinirina kadar uzanan eyaletin de ismidir New York.
New York sehri bugun, dunyanin en onemli finans, ticaret, medya, kultur, sanat ve eglence merkezidir. Dunyanin en dinamik ve en hareketli yerlerinden biri olan New York sehri, bircok insan icin firsatlar sehri olarak bilinir. Dolayisiyla dunyanin dort bir yanindan binlerce insan her yil sehre yerlesmeye gelir. New York sehir nufusunun neredeyse yarisina yakini ABD disinda dogmustur. Sehre girmeden once, uzaktan birer kule gibi gorunen yuksek gokdelenler gozunuze carpar. Bu sizin icin bir hulya gibi gorunebilir. Ancak o buyuk binalarin arasinda hergun milyonlarca insan hareket etmektedir. Yogun trafigi, insan trafiginin yaninda cok kucuk kalmaktadir.
New York’ta gunduz saatleri boyunca kimsenin isinden baska herhangi bir seye ayiracak zamani yorktur. Dolayisiyla herkes buyuk bir telas icinde sabah isine gider ve yine buyuk bir telas icinde aksam evine doner. Turkiye’deki imajin tersine New York’ta insanlar uzun saatler boyunca yogun bir calisma temposuyla calisirlar. Sehir tam kaynayan bir kazan gibidir. ABD’ nin en büyük şirketlerinden çoğunun merkezinin bulunduğu kentte, Wall Street Bölgesi, dünyanın finans merkezidir. ABD’ nin başlıca ticaret merkezi olan New York’ ta, sanayi ve turizm de büyük ölçekte gelişmiştir. New York, dunyanin en cok turist ceken kentlerindendir.
New York ayni zamanda ülkenin baslıca öğretim ve kültür merkezidir. Sehirde dunyanin en iyi egitim kurumlarindan bir olan Columbia universitesi ile New York University (NYU), Fordham, Yeshiva, Long Island, Barnard üniversiteleri ve yuzlerce muze ve sanat galerisi vardir. Dunyanin en onemli muzelerinden Museum of Modern Art, Metropolitan Museum of Art, The Guggenheim Museum ile International Center for Photography New York’tadir. GEZILECEK/GORULECEK YERLER | BROOKLYN KOPRUSU| FINANSAL DISTRICT | CHINATOWN | LITTLE ITALY | SOHO |
| TRIBECA | GREENWICH VILLAGE | 5’INCI CADDE | CENTRAL PARK |
| OZGURLUK HEYKELI | ELLIS ADASI | TIMES MEYDANI |
| EMPIRE STATE BINASI | LINCOLN CENTER | METROPOLITAN SANAT MUZESI (MET) | BROOKLYN KOPRUSU 1883'te inşa edilen kopru, tarihe metal kullanılarak yapılan süspansiyonlu ilk köprü olarak geçmiştir. Brooklyn Koprusu tam bir mimari saheserdir. Brooklyn ile Manhattan’i birbirine baglayan koprude arabalarin yanisira bisikletciler ve yayalar icin de ayri yollar bulunmaktadir. Sabahin erken saatlerinde ve aksam is donuslerinde yurumek isteyen ya da metro kullanmak istemeyen binlerce New York’lu kopruyu yayan gecer. Is saatlerinden sonar yine yuzlerce insan kopruyu kosu ve bisiklet sporlari icin kullanir. Turistler icin ise ozellikle gunbatimi saatlerinde Manhattan manzarasini Brooklyn Koprusunden izlemek ve goruntulemek, karsi konulmaz bir zevk olur. FINANSAL DISTRICT
New York’un aslinda ilk yerlesim yeridir Financial District. Kizilderili kabilelerinin Manhattan’a pek de onem vermedigi, tum adayi 1626’da bugunku degeriyle 24 dolara Hollandalilara satmasindan anliyoruz. Ancak Financial District, bugun New York Borsasi ile birlikte cok sayida tarihi binaya ve Amerika’nin en buyuk sirketlerine ev sahipligi yapiyor. Ornegin, dunyanin en buyuk yatirim bankalari olan Goldman Sachs, JP Morgan ve Solomon Smith Barney’nin merkezi burada bulunuyor. 11 Eylul saldirilarinin hedefi olan ikiz kuleler de bu bolgede bulunuyordu. Meshur borsa bogasinin yer aldigi ve downtown Manhattan olarak da bilinen bolgede, Amerika’daki en onemli Kizilderili muzelerinden biri de yer aliyor. Kisacasi bu bolgede tarih ve finans, kultur ve para icice yasiyor.
New York Borsasi Web Sitesi: www.nyse.com
CHINATOWN New York’un Çin mahallesi, dunyadaki Çin mahalleleri arasinda San Fransisco’dakinden sonar en buyugudur. Bugun, bilindigi gibi Londra, Sidney, Buenos Aires, Sao Paulo, Los Angeles gibi dunyanin buyuk sehirlerinde Çin mahalleleleri bulunuyor. Ancak New York’taki Çin mahallesi, sizi canli ritmine kaptirir. Her kose basinda baska bir dukkan vardir ve yine her sokakta onlarca kacak esya satan insanla karsilasirsiniz. Almak isteyeceginiz binlerce urunun cok azi orijinaldir.
Chinatown’in cazibesi sadece alisverisle sinirli degil. Bu mahallede bulunan yuzlerce lokantada Çin yemeklerinin yuzlerce cesidini bulabilirsiniz. Merkezi Canal Street olan bu tarihi mahalle, size New York ruhunu en iyi gosterecek mekanlardan bir tanesidir. LITTLE ITALY Sohretini 1950 ve 1960’larda Italyan mafyasindan alan bu mahallenin tarihi aslinda mafyadan daha eskidir. İtalya'dan Amerika'ya yillar once gelen gocmenlerin yerlestigi Little Italy’de en guzel Italyan yemeklerini yiyebileceginiz nezih mekanlar bulabilirsiniz. Sinirlari giderek genisleyen Chinatown, Little Italy mahallesini Mulberry sokagina adeta hapsetmistir. Ancak bu yine de Italyanlari her yil 17 Eylül'de başlayan ve tam dokuz gün süren San Gennaro Festivalini kutlamaktan alikoyamamaktadir. Little Italy, New York’un en guzel mimarisinin gorulebilecegi yerlerden biridir. SOHO "South of Houston Street"in (Houston caddesi'nin güneyi) kısaltılmışıdir SOHO... New York’un diger mahallelerinden daha farkli bir atmosferi vardir. Ronesans Avrupasinin mimari tarziyla yapilmis binalar sizi cezbeder once.. Ardindan kendinizi dünyaca ünlü modacılarınin butikleri, şık restoranları, tasarım otelleri ile karsi karsiya bulursunuz. Daha cok kisiye ozel tasarimlarin yapildigi bu pahali butiklerden alisveris yapmak istemiyorsaniz, kredi kartlarinizi yaninizda tasimamanizi oneririz.
New York’un en original restaoranlari da yine SOHO’dadir. Bunlardan en meshurlari Balthazar, Mercer Kirtchen ve Café Habana’dir. Balthazar’da Sharone Stone ve Mercer Kithcen’da Salman Rushdie ile her an karsilasabilirsiniz. Yine SOHO’da bulunan Dean&Delucca’da Tarkan’i meyve-sebze alirken gorebilirsiniz. Dunyaca unlu cok sayida mankenin ve sanatcinin dolasirken gorulebilecegi SOHO, bugun New York’un en ilgi ceken mahallesidir. TRIBECA
Aslinda Tribeca’nin ismini herkes duymus olsa da tam olarak nerede oldugunu New York’ta yasayan bazi insanlar bile bilmez. Oylesine gizemli bir yerdir Tribeca Acilimi Triangle Below Canal (Kanalin altindaki ucgen) olan mahalle’ Chinatown’in merkezi durumundaki Canal Street’in hemen yanibasindadir. Tribeca her ne kadar Robert DeNiro’nun organize ettigi Tribeca Film Festivali ile unlense de aslinda mahalle, yuzlerce restorani ve muhtesem mimarisi ile gezilmeyi ve gorulmeyi hakediyor. GREENWICH VILLAGE
Greenwich Village, New York’un en efsane mahallesidir. Yuzyili askin suredir sanatin ve eglencenin dunyadaki en onemli mekanlarindan biri olagelmistir. Gectigimiz yillarda Calvin Klein ve Nicole Kidman’ in da bu mahallede ev almalariyla birlikte, dunyanin jet sosyetesi Greenwich Village’i mekan tutmaya basladi. New York’un en pahali mahallelerinden olan Greenwich Village, kisaca Village olarak da bilinir. Village’in sinirlari dahilinde yer alan The Meatpacking Disrict ve Bleecker Street gunumuzde New York’un en hareketli gece hayatina sahiptir. Ayrica Amerika’nin en iyi universitelerinden New York University ile The New School University de Greenwich Village sinirlari dahilindedir. Eger New York’u gordum demek istiyorsaniz, bu mahalleye mutlaka ugramalisiniz.
Greenwich Village Web Sitesi: www.greenwichvillagenyc.com 5’INCI CADDE
Alisveris konusunda ununu herkesin bildigi 5’inci cadde aslinda New York’un en uzun caddelerindendir ve alisverisin merkezi caddenin 50’inci sokak ile 59’uncu sokak arasindaki bolumudur. Bu 10 sokaklik mesafe, dunyanin en meshur alisveris yeridir. 5’inci Cadde, alisveriste hem New York’un hem de ABD’nin dunyaya acilan penceresidir. 5’inci caddeye gelmisken Rockefeller Center ve St. Paul's Cathedral’ini gormeyi de ihmal etmeyin. Ayrica Madison ve Park caddelerinde de kucuk birer tur atabilir ve alisveris mekanlarina goz atabilirsiniz. CENTRAL PARK 5’cinci Cadde ile 59’uncu sokagin kosesinden Central Park’a donebilir ve dunyanin en duzenli ve en sessiz parklarindan birinde guzel bir yuruyus yapabilirsiniz. Central Park’ta kosu yapan ya da gezintiye cikmis olan cok sayida unlu ile karsilasmaniz cok dogal. Ornegin Steven Spielberg’i yururken, Madonna’yi kosu yaparken ve Bruce Wills’i de gezinirken gorebilirsiniz. Ayrica Central Park’ta faytonculuk yapan cok sayida Turk’e selam vermeyi de ihmal etmeyin. Tamamen insane tasarimi olan Central Park, 150 yildan fazla bir suredir New York icin taze hava kaynagi olageldi. Park, original olarak Londra’daki Hyde Park’tan esinlenerek dizayn edildi. Central Park projesi hayata gecirilmeden once, bolge bataklik bir alandi. Central Park, ‘Home Alone 2’, ‘Spiderman’ ‘Madagaskar’ gibi filmler basta olmak uzere yuzlerce filmin cekim mekani olarak da kullanilmistir.
Central Park Web Sitesi: www.centralparknyc.org OZGURLUK HEYKELI Özgürlük heykeli, 1886'da Fransızlar tarafından politik özgürlüğün ve ülkeler arası dostluğun simgesi olarak Amerika'ya hediye edilmiştir. Anit aslinda Fransizlar tarafindan Suveys Kanalinin acilisindan dolayi Osmanli Imparatorluguna bagli olan Misir Valisi Kavalalali Mehmet Ali Pasa’ya hediye edilmek uzere tasarim edilmistir. Ancak cikan zorluklardan dolayi heykeli gonderemeyen Fransa, yillar sonra elinde mesale ile dimdik duran ozgurluk heykelini ABD’ye hediye etmistir. Heykel, Özgürlük Adasında (Liberty Island) yer almaktadır. Adaya ulaşım feriborlarla yapılmaktadır.
Ozgurluk heykeli Web sitesi: www.nps.gov ELLIS ADASI Ozgurluk heykelinin hemen yanindaki sessiz ve ufak bir adadir Ellis Adasi. New Jersey sularında olmasına rağmen ada, New York eyaletinin bir parçasıdır. Adanın büyüklüğü 10.9 hektardır. 1892-1943 yılları arasında göçmenlerin ülkeye giriş yaptıgı tek yer olarak kullanılmıştır. Dunyanin dort bir yanindan gelen gocmenler burada saglik taramasindan geciriliyor ve en ufak bir hastalikta insanlarin New York’a girislerine izin verilmiyordu. Kabul edilen gocmenler oncelikle Little Italy’nin hemen yanibasindaki Lower East Side’e gonderiliyor, gocmenler buradan da ABD’nin diger bolgelerine yerlesmeye gidiyorlardi.
Bugün adada görülmeye değer olarak, gocmenlik tarihinin canli izlerini taşıyan Göçmen Müzesi (Immigration Museum) bulunmaktadır. Bu muzede bulunan gocmen kayitlari, bircok insanin soyagaclarina ulasmasinda oldukca yararli olmustur. Adaya ulaşım feribotla sağlanmaktadır.
Ellis Adasi Web Sitesi: www.ellisisland.org TIMES MEYDANI Time meydani, Manhattan'ın midtown bölgesinde yer alır. Buranın sanat merkezi haline gelmesine sebep 1873'te Metropolitan Opera Evi'nin (Metropolitan Opera House) bu bölgeye taşınmasıdır. Bunu gören birçok tiyatro ve şov salonları da bu bölgeye taşınmıştır. Dünyaca ünlü Broadway şovları buradaki irili ufaklı tiyatrolarda ve salonlarda gerçekleşmektedir. New York’a ‘Hic uyumayan sehir’ lakabinin verilmesinde Times meydaninin rolu cok buyuktur. 1980’lerde fuhus ve uyusturucu ticareti ile unlenen bolge, New York’a iki devre ust uste belediye baskanligi yapan Rudolph Giuliani tarafindan temizlenmis ve dunyanin en unlu turistik alanlarindan biri haline getirilmistir. Times meydanina yakin bolgede bulunan The Grand Central Terminal, Chrysler Building ve New York Public Library binalarini da gormenizi tavsiye ederiz.
Times Meydani Web Sitesi: www.broadway.com EMPIRE STATE BINASI
Manhattan’in Midtown bolgesinde bulunan Empire State binası 102 katlıdir. Ziyaretçilerin 86. kata kadar çıkmasına izin verilen bina, 1930’lerin basinda insa edildi. Her yil dunyanin dort bir yanindan 3.5 milyonu askin insan Empire State Binasini ziyaret ediyor. Bina yapiminin bitis tarihi olan 1931’den itibaren 100 milyondan fazla insan binayi ziyaret etti. Adini New York eyaletinin diger bir ismi olan Empire State (imperatorluk eyaleti)’den alan bina, dunyanin en guzel mimarisine sahip gokdelenlerinden biri olarak kabul ediliyor. Bina, uzun yillar dunyadaki en yuksek bina unvanini elinde bulundurmustu.
Empire State Web Sitesi: www.esbnyc.com LINCOLN CENTER
Sadece New York’un degil, dunyanin da en iyi sanat etkinliklerine ev sahipligi yapan bir yer. Klasik muzikten baleye, tiyatrodan orkestra muzigine, konserden halka acik dans partilerine kadar her turlu etkinligin bir parcasi olabilirsiniz Lincoln Center’da. Son birkac yildir basariyla organize edilen jazzmadeinturkey festivali de ilk kez Lincoln Center’da yapilmisti. Lincoln Center, Upper West Side’da, Broadway ile 65’inci sokagin kosesinde bulunuyor.
METROPOLITAN SANAT MUZESI (MET)
5’inci cadde ile 82’inci sokagin kosesinde bulunan MET, Central Park’a bitisiktir. MET, dünyadaki en büyük sanat eserleri koleksiyonuna sahip ender müzelerden biridir. Müzede 1870'den bu yana toplanmış iki milyondan fazla sanat eseri bulunmaktadır. Koleksiyon, dünyanın her yerinden toplanan, antik çağlardan modern çağlara kadar uzanan tablolar, heykeller, kostümler ve dekoratif malzemelerden oluşmaktadır. Muzedeki herhangi ozel bir sergi icin en az birkac yillik on calisma yapilmakta ve sergiler buyuk bir titizlikle hazirlanmaktadir. Müze Pazartesi hariç her gün 9:30-5:30 arasında açıktır. MET’e gelmisken, on sokak yukarida; 93’uncu sokakta bulunan ve Frank Loyd Wright tarafindan dizayn edilen The Guggenheim muzesine ugramayi ihmal etmeyin.
MET Web Sitesi: www.metmuseum.org | 
